Θάνος Ανεστόπουλος, τελευταίος σταθμός

Δεν χάνονται αυτοί που σε συντρόφεψαν κάτω από τις γυμνές λεύκες το λιόγερμα, σε μια γκρίζα ακροθαλασσιά περιμένοντας το σκοτάδι, κλωτσώντας το ίδιο άδειο κουτί μπύρας πάνω στη νυσταγμένη  άσφαλτο ένα αυγουστιάτικο ξημέρωμα.

Δεν χάνονται αυτοί που μοιράστηκαν την ψυχή τους, όπως μοιράζεται κανείς μια αγκαλιά ή ένα τσιγάρο.

Δεν χάνονται αυτοί που ερωτεύτηκαν την ποίηση και τους αγάπησαν οι ποιητές.

Δεν χάνονται αυτοί που δεν σταμάτησαν να υμνούν τη ζωή, ακόμα κι όταν η ζωή τους πρόδωσε.

Καλό ταξίδι Θάνο, δεν θα χαθούμε.

Τελευταίος σταθμός

Σβήνει το φως

από τα μάτια μου

κι όλα όσα έζησα

μπρος μου περνάνε.

Στέκομαι εδώ

στον τελευταίο σταθμό

με όλα όσα αγάπησα

και πήγαν χαμένα.

Δε μετανιώνω πια,

όλα ή τίποτα,

δάσος και ερημιά,

αυτή ήταν η ψυχή μου,

πάει πια.

Σαν νοσταλγώ

πουλιά με παν μακριά,

πόνο δεν νιώθω πια

μόνο θυμάμαι.

Πάντα έλεγες

πως η ζωή είν’ στιγμές,

κύμα που σκάει σ’ ακτές,

κερί που λιώνει.

Δε μετανιώνω πια

όλα ή τίποτα,

δάσος και ερημιά,

αυτή ήταν η ψυχή μου,

πάει πια.

Δεν κόβεται στα δυο η ζωή

είναι ήλιος και μαζί βροχή

κι ούτε για μια αιωνιότητα

δεν θ’ άλλαζα μια μέρα απ’ αυτή.

Δεν κόβεται στα δυο η ζωή

είναι κόλαση, παράδεισος μαζί

κι αυτά που έζησα

είτε άσχημα, είτε όμορφα

ήσαν εγώ κι εσύ.

Δεν κόβεται στα δυο η ζωή

είναι ήλιος και βροχή μαζί.

Θάνος Ανεστόπουλος

(Διάφανα Κρίνα)

"...εφτά φορές κι αν σκοτωθούν δεκαεφτά θ’ αναστηθούν"... (VIDEO)

Δόξα και τιμή στους μαχητές και στις μαχήτριες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας που έπεσαν στη μάχη για τα συμφέροντα του λαού.
Δεν σας ξεχνάμε. Μελετάμε, διδασκόμαστε, συνεχίζουμε.
Χαμένος είναι ο αγώνας που ποτέ δε δόθηκε.

Δημιουργία βίντεο: Οικοδόμος
 

Χαθήκανε τόσο νωρίς

Ποίηση: Τάσος Λειβαδίτης
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Κύκλος τραγουδιών: ΤΑ ΛΥΡΙΚΑ
Ερμηνεύει ο Μίκης Θεοδωράκης

Χαθήκανε τόσο νωρίς
μικραδέρφια της βροχής
μα εφτά φορές κι αν σκοτωθούν
δεκαεφτά θ' αναστηθούν.
Γενιά μου δάκρυ και καημός
εμπρός σημαία και Χριστός
τροφή στη λησμονιά
το αίμα σας, καλά παιδιά,
και τώρα και ξανά.
Χαμένη γενιά τραγουδάς.
Χαμένη γενιά πού με πας...

Βαμμένα κόκκινα μαλλιά

Μετά τον εμφύλιο… Ανάμεσα σε δυο Ελλάδες ένας λαός που οι προσδοκίες του προδόθηκαν, προσπαθεί ν’ αφήσει πίσω τη φρίκη του πολέμου. Αφού έδεσε πρόχειρα τις πληγές και έθαψε τα σκοτωμένα του όνειρα δίπλα στους νεκρούς, πασχίζει να σταθεί όρθιος και να εξασφαλίσει την επιβίωσή του. Η Ελλάδα του μεροκάματου και του μόχθου που δεν ξεχωρίζει στα σπλάχνα της νικητές και νικημένους,  η Ελλάδα που δεν ξεχνά, έρχεται αντιμέτωπη σε κάθε της βήμα  με το σιδερένιο κράτος των νικητών. Αναζητά, παλεύει, διεκδικεί τον δικό της ουρανό. Λίγο παραπέρα από τα φωτισμένα μέγαρα της πρωτεύουσας, η ζωή βαριανασαίνει στις φτωχογειτονιές. Στα σοκάκια τους, ανάμεσα στα νυχτολούλουδα και στους ασβεστωμένους ντενεκέδες με τα βασιλικά,  ανθίζει και μοσχοβολά η ελπίδα. Και ο έρωτας…

Ο καλόκαρδος τυχοδιώκτης Λούης Ρετσίνας που δεν διστάζει ν’ αρπάξει τη ζωή,  να την στριμώξει στη σέλα της βέσπας του και να οδηγήσει ριψοκίνδυνα κι ας ξέρει ότι θα σπάσει τα μούτρα του… Ο αδερφικός του φίλος, συνεσταλμένος διανοούμενος, πάντα «κύριος», Κωσταντής Μανωλόπουλος, που η ζωή του απλώνει το χέρι, μα δεν τολμά να την αγγίξει και «ζει» ανάμεσα στις σελίδες των βιβλίων και μέσα στα όνειρά του. Την ώρα που  η πραγματική ζωή φεύγει… Η όμορφη, μυστηριακή και τολμηρή Μάρθα που συμβιβάστηκε καθώς κουράστηκε να τον περιμένει… Ο κυρ Πέτρος Ρετσίνας, ο απαισιόδοξος παλαίμαχος μπαρουτοκαπνισμένος αντάρτης που «αποδέχτηκε την ήττα»… Ο ανθρώπινος, ονειροπόλος συνταγματάρχης Κριτσίνης, που πνίγεται κλεισμένος στον «κύκλο» που άλλοι χάραξαν για λογαριασμό του… Ο -μαυραγορίτης στην κατοχή- μεγαλομανάβης και τοκογλύφος Παναγιώταρος… Ο αδίστακτος ανερχόμενος εργολάβος αντιπαροχής Λιακόπουλος… Η τρυφερή και αισθησιακή μικροπαντρεμένη Χαρούλα… και πολλοί ακόμα χαρακτήρες ξετυλίγονται πάνω στο ψηφιδωτό της εποχής που χτίζεται η «νέα» Ελλάδα… Έρωτες, συγκρούσεις, πάθη, όνειρα, δάκρυα, συμβιβασμοί, λάθη,  με κοινό παρανομαστή πάντα το άπιαστο, το ανεκπλήρωτο και της ζωής των γλυκών χυμών τη δίψα.

Η εξαιρετική τηλεοπτική σειρά «Βαμμένα κόκκινα μαλλιά», σε σκηνοθεσία Κώστα Κουτσομύτη, βασίστηκε στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Κώστα Μουρσελά και είναι μια τρανή απόδειξη ότι η τηλεόραση μπορεί να υπηρετήσει την Τέχνη και να την κάνει κτήμα των πολλών, φτάνει να δίνονται οι ευκαιρίες και τα μέσα στους κατάλληλους ανθρώπους.

«Βαμμένα κόκκινα μαλλιά» είναι και ο τίτλος του τραγουδιού των τίτλων της σειράς, σε στίχους και μουσική του Βασίλη Δημητρίου και με ερμηνευτή τον Γιώργο Νταλάρα:

Βαμμένα κόκκινα μαλλιά κάθε νύχτα

σε ποια σεντόνια να δακρύζεις στα κρυφά

δεν έχει περιθώριο η πίκρα

και η χαρά τελειώνει στα μισά.

Λυπημένη μου αγάπη καληνύχτα

δεν τελειώνουμε έτσι εύκολα εμείς

σαν αέρας που σε καίει μες στη νύχτα

όποια πόρτα κι αν ανοίξεις θα με βρεις.

Βαμμένα κόκκινα μαλλιά και μια δάφνη

στο χέρι για παρηγοριά

γιατί θυμάσαι πάντα τα λάθη

γιατί δε φεύγεις για τη λησμονιά.

Βαμμένα κόκκινα μαλλιά μια σταγόνα

στα χείλη να σε καίει για καιρό

ποιος τάζει της ζωής το χειμώνα

και ποιος φοβάται το Χριστό.

Βαμμένα κόκκινα μαλλιά καληνύχτα

του χρόνου πάλι θα σε θυμηθώ.

Καληνύχτα, σ’ αγαπώ.

(Η εικόνα είναι από εξώφυλλο του βιβλίου ― εκδόσεις Πατάκη).

Παρασκευή 13 Ιούνη 2014.
Οικοδόμος

Η ΜΙΚΡΗ ΑΠΟ ΤΗ ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑ – Στη μνήμη του Χοσέ Μαρτί, του Απόστολου της Κουβανικής Ανεξαρτησίας

«Η Μαρία ήταν μια από τις κόρες του στρατηγού Μιγκέλ Γκαρσία Γκρανάδος, προέδρου της χώρας από το 1871 έως το 1873. 24 χρόνων, ο Μαρτί γνώρισε τη Μαρία, μια από τις μαθήτριές του στην Ακαδημία Θηλέων Κεντρικής Αμερικής, όπου ο σπουδαίος κουβανός πατριώτης, ποιητής και εκπαιδευτικός παρέδιδε δωρεάν μαθήματα έκθεσης το 1877. Προφανώς υπήρξε αμοιβαία έλξη ανάμεσα στο νεαρό τότε Μαρτί, ήδη αναγνωρισμένο δάσκαλο, και την κοπέλα. Ο Μαρτί ωστόσο είχε ήδη ζητήσει σε γάμο την Κάρμεν Σαγιάς Μπασάν, την οποία και παντρεύτηκε στο Μεξικό. Ένα μήνα μετά το γάμο, τον Ιανουάριο του 1878, επιστρέφει στη Γουατεμάλα, και μαθαίνει για τον τραγικό θάνατο της μαθήτριάς του.

Η μεγάλη χιλιανή ποιήτρια Γκαμπριέλα Μιστράλ (1889-1957), πρώτη λογοτέχνης από τη Λατινική Αμερική που τιμήθηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας (1945), υπήρξε μεγάλη θαυμάστρια και μελετητής του έργου του Μαρτί. Δεν μπορούσε παρ' όλα αυτά να διανοηθεί πώς ένας άνδρας της ευαισθησίας και του μεγαλείου του Χοσέ Μαρτί "καυχιέται" για το γεγονός ότι ένα κορίτσι πεθαίνει από έρωτα γι' αυτόν.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ισπανό βιογράφο Μανουέλ Ισίντρο Μέντεθ, ο Μαρτί γράφει το ποίημα το 1891, και ενώ η σύζυγος του τον έχει εγκαταλείψει. Ο ποιητής δείχνει, 13 χρόνια μετά, να έχει μετανιώσει που επέλεξε την Κάρμεν αντί της μικρής Μαρία και αφιερώνει στην τελευταία ένα ποίημα για τον ανεκπλήρωτο αυτό έρωτα. Δεν πρόκειται λοιπόν περί "καυχήματος" του Μαρτί, αλλά μιας προσπάθειας να προσφέρει στη νεκρή Μαρία τον έρωτα που δεν μπόρεσε να της δώσει εν ζωή. Η "Μικρή από τη Γουατεμάλα" λοιπόν ήταν το "μέτωπο που αγάπησε περισσότερο στη ζωή του", σύμφωνα με τους ίδιους τους στίχους του, και μαζί της έφυγε μετανιωμένος στην αιωνιότητα.»  (Πηγή: SegundaCita - Mετάφραση  Yannis Tsal στο Prensa Rebelde)

Το ποίημα Η μικρή από τη Γουατεμάλα περιλαμβάνεται στο βιβλίο ΣΤΙΧΟΙ ΑΠΛΟΙ, ΧΟΣΕ ΜΑΡΤΙ που κυκλοφορεί σε έκδοση του «Πολιτιστικού Συλλόγου ΧΟΣΕ ΜΑΡΤΙ στην Ελλάδα» (Αθήνα 2010), μεταφρασμένο  στα ελληνικά από τον Χιλιανό ποιητή Χάιμε Σβαρτ και την Άννα Καράπα.

Η ΜΙΚΡΗ ΑΠΟ ΤΗ ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑ

Θέλω, κάτω από τη σκιά ενός φτερού,

να διηγηθώ αυτή την ανθισμένη ιστορία:

Η μικρή από τη Γουατεμάλα,

αυτή που πέθανε από έρωτα.

Ήταν από λευκά κρίνα οι ανθοδέσμες,

και οι μπορντούρες από μετάξι

και από γιασεμί. Τη θάψαμε

μέσα σε φέρετρο από μετάξι.

…Αυτή χάρισε σε αυτόν που την ξέχασε

ένα μαξιλαράκι με αρώματα.

Εκείνος γύρισε, γύρισε παντρεμένος.

Αυτή πέθανε από έρωτα.

Πήγαιναν κουβαλώντας την στους ώμους

επίσκοποι και απεσταλμένοι.

Πίσω πήγαινε ο λαός κατά κύματα

όλοι φορτωμένοι με λουλούδια.

…Αυτή για να τον ξαναδεί,

βγήκε να κοιτάξει από το ύψωμα.

Αυτός γύρισε με τη γυναίκα του.

Αυτή πέθανε από έρωτα.

Σαν πυρωμένος μπρούντζος

στο φιλί του αποχαιρετισμού

ήταν το μέτωπό της. Το μέτωπο

που περισσότερο αγάπησα στη ζωή μου.

Μπήκε αργά στο ποτάμι,

την έβγαλε νεκρή ο γιατρός.

Λένε πως πέθανε απ’ το κρύο.

Εγώ ξέρω πως πέθανε από έρωτα.

Εκεί στην παγωμένη κρύπτη,

την ακούμπησαν πάνω σε δυο πάγκους.

Φίλησα το λεπτό της χέρι

φίλησα τα λευκά γοβάκια της

σιωπηλός, σαν έπεσε το βράδυ,

με φώναξε ο νεκροθάφτης.

Ποτέ πια δεν ξαναείδα

αυτή που πέθανε από έρωτα!

ΧΟΣΕ ΜΑΡΤΙ

Τον Δεκέμβρη του 2013 πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα εκδήλωση υπό την αιγίδα της Κουβανικής Πρεσβείας, προς τιμή του Χοσέ Μαρτί. Ο Χάιμε Σβαρτ (στα ισπανικά) και ο ηθοποιός Τάκης Βαμβακίδης διάβασαν το ποίημα Η ΜΙΚΡΗ ΑΠΟ ΤΗ ΓΟΥΑΤΕΜΑΛΑ με τη συνοδεία μουσικής, προκαλώντας στους θεατές  ρίγη συγκίνησης. Ηχογραφήσαμε αυτή τη μαγική σκηνή και προσπαθήσαμε να την κλείσουμε στο βίντεο που ακολουθεί:

Ο ΧΟΣΕ ΜΑΡΤΙ, ο ποιητής, ο επαναστάτης, ο Απόστολος της Κουβανικής Ανεξαρτησίας, είναι από τις πλέον εμβληματικές φυσιογνωμίες της ιστορίας της Κούβας. Αποτέλεσε σημείο αναφοράς και έμπνευσης γιά τους ηγέτες της Επανάστασης και ιδιαίτερα για τον Τσε Γκεβάρα και τον Φιντέλ Κάστρο. Γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 28 Γενάρη του 1853 στην Αβάνα. Ποιος είναι όμως ο Χοσέ Μαρτί;

Γράφει η Νατάσα Τερλεξή στο Prensa Rebelde:

«Ο Φιντέλ Κάστρο έχει επαναλάβει πολλές φορές ότι ο ίδιος και η γενιά των αγωνιστών που έφερε σε πέρας τη σοσιαλιστική επανάσταση του 1959 βρήκε τον δρόμο προς τον Μαρξ μέσα από τον Χοσέ Μαρτί. Ο Τσε Γκεβάρα του έχει αποτίνει τον ίδιο φόρο τιμής. Ποιος ήταν ο Μαρτί, και ποια η σημασία του για την Κούβα και τον κόσμο του σήμερα;

Ο Μαρτί ήταν πρωτεργάτης του πρώτου επαναστατικού αγώνα της Κούβας κατά της ισπανικής αποικιοκρατίας (1868-1898). Ήταν ο τελευταίος αντιαποικιακός πόλεμος που διεξήγαγαν οι λαοί της ηπείρου. Συνάμα ήταν και ο πρώτος ιμπεριαλιστικός πόλεμος. Αυτό γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες επενέβησαν ώστε να βάλουν χέρι στο νησί με οικονομικά και πολιτικά μέσα, την ίδια στιγμή που ο λαός του το απελευθέρωνε από την ωμή αποικιακή διακυβέρνηση. Ο «απόστολος της επανάστασης», όπως τον αποκαλούν οι Κουβανοί, γεννήθηκε το 1853 και έπεσε στη μάχη ενάντια στα αποικιακά στρατεύματα το 1895. Ίδρυσε το πολιτικό κόμμα που τέθηκε επικεφαλής του αγώνα για την ανεξαρτησία, του Κουβανικού επαναστατικού Κόμματος.

Θεμελίωσε το κόμμα αυτό στη βάση της αρχής ότι ο απελευθερωτικός αγώνας θα διεξαγόταν από τον λαό που καταπιέζεται και για το δικό του όφελος. Αγωνίστηκε ενάντια στη δουλεία και για μια μη-φυλετική κοινωνία. Έθετε θέμα μεγαλύτερης συμμετοχής και εκπαίδευσης των γυναικών. Πριν από κάθε άλλη ηγετική μορφή του λατινοαμερικανικού αγώνα προέβλεψε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξελίσσονταν σε μια αρπακτική, ιμπεριαλιστική δύναμη και θεωρούσε ότι ο αγώνας της Κούβας απέβλεπε στην αναχαίτιση της δύναμης αυτής. Στα χνάρια του Μπολίβαρ, είχε μια παν-αμερικανική οπτική, αποσκοπώντας στην ένωση των λαών της ηπείρου και στην αφύπνιση των ιθαγενών της πληθυσμών. Ακόμα παραπέρα, το αλληλέγγυο βλέμμα του αγκάλιαζε και τους εργάτες και τους αγρότες στις ίδιες τις ΗΠΑ, που εκείνη την εποχή διεξήγαγαν αιματηρούς αγώνες για το οκτάωρο, και για την οργάνωση συνδικάτων. Η εθνική ανεξαρτησία ήταν στη σκέψη του ένα σκαλοπάτι για την προσέγγιση της ανθρωπότητας. «Πατρίδα είναι η ανθρωπότητα», θα γράψει.

Εκτός όμως από πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης, ο Μαρτί υπήρξε ποιητής και εκπαιδευτικός. Οι αντιλήψεις του για μια καθολική παιδεία, απελευθερωμένη από τον σχολαστικισμό, δεμένη με την πρακτική εργασία και παγκόσμια σε περιεχόμενο. Μια παιδεία όπου η ιστορία των ιθαγενών πληθυσμών της Αμερικής θα πάρει τη θέση της δίπλα στην αρχαία ελληνική ιστορία και την ιστορία των λαών της Ασίας. Βασική αντίληψη του Μαρτί ήταν ότι ο αγώνας για την άνοδο του πολιτιστικού επιπέδου του εργαζόμενου λαού ήταν προϋπόθεση και εγγύηση της ελευθερίας από την καταπίεση. Η εκπαιδευτική φιλοσοφία της Κούβας σήμερα στηρίζεται στις αντιλήψεις του.

Η εθνική ανεξαρτησία και η οργάνωση της οικονομίας με γνώμονα την ευμάρεια της εργαζόμενης πλειοψηφίας, η συναίσθηση της κοινής μοίρας όλων των καταπιεζόμενων ανθρώπων της αμερικανικής ηπείρου, η πίστη ότι οι δούλοι και οι πρώην δούλοι, οι γυναίκες και οι άνδρες που υπήρξαν τα υποζύγια των γαιοκτημόνων και των κατακτητών θα είναι οι πρωτεργάτες της απελευθέρωσης «της δικής μας Αμερικής»: Πρόκειται για στόχους και αντιλήψεις του Μαρτί που έθεσαν τα ιδεολογικά θεμέλια για την επανάσταση του 1959 και που δεν επρόκειτο να δικαιωθούν παρά μόνο μέσα από τη δεύτερη, σοσιαλιστική αυτή τη φορά, επανάσταση που έφεραν σε πέρας οι εργάτες και αγρότες της Κούβας.»

Τάσος Λειβαδίτης - Ο ποιητής των μεγάλων ονείρων (VIDEO)

Το βίντεο δημιουργήθηκε για τις ανάγκες της εκδήλωσης - αφιέρωμα, του 2ου Λυκείου Καισαριανής, στον Ποιητή , Τάσο Λειβαδίτη, στις 22 Ιουνίου 2010 by: Γιαννουλα Μπανασιου

* Αφιερωμένο , σ' αυτούς, που δε σταματούν ποτέ να ονειρεύονται .. και να ελπίζουν ..

" Ο κόσμος μόνο όταν τον μοιράζεσαι υπάρχει " Τάσος Λειβαδίτης

prigipesa25

ΧΟΣΕ ΜΑΡΤΙ - Η αγάπη για την πατρίδα είναι…

Η αγάπη, μάνα, για την πατρίδα

δεν είναι η γελοία αγάπη για τη γη

ούτε για το χορτάρι που πατάνε τα πόδια μας

είναι το άσβεστο μίσος γι’ αυτόν που την καταπιέζει

είναι η αιώνια έχθρα γι’ αυτόν που της επιτίθεται…

ΧΟΣΕ ΜΑΡΤΙ, Στίχοι απλοί

Μετάφραση στα ελληνικά από τον Χιλιανό ποιητή Χάιμε Σβαρτ

Διαβάζουν ο Χάιμε Σβαρτ και ο ηθοποιός Τάκης Βαμβακίδης

Ηχογράφηση από την εκδήλωση για τον ποιητή, επαναστάτη, εθνικό ήρωα της Κούβας Χοσέ Μαρτί, που έγινε υπό την αιγίδα της πρεσβείας της Κούβας στις 8 Δεκέμβρη του 2013, στο πολιτιστικό κέντρο ASCLAYE.

Το πρώτο βίντεο του "Οικοδόμου" στο Youtube: