αλλά
μας βάζει εις πειρασμό η στρογγυλή κοιλία σου.»
(Είς
προγάστορα ιεροκύρηκα)
Ο
Μικέλης (Μιχαήλ) Άβλιχος ήταν σατιρικός ποιητής. Γεννήθηκε από εύπορους γονείς
στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς το 1844 και σπούδασε στο εκεί Πετρίτσειο Γυμνάσιο
και μετά στην Ελβετία στο Πανεπιστήμιο της Βέρνης. Από την παιδική του ηλικία βρέθηκε σε ένα περιβάλλον όπου
δέχτηκε την επίδραση του ποιητή Ανδρέα Λασκαράτου και αργότερα στην εφηβική του ηλικία των
αναρχικών Πατρινών ριζοσπαστών όπως ο Ανδρέας Μομφεράτος. Ενθουσιάζεται με τον
αγώνα τους και συνδέεται φιλικά μαζί τους. Στη Bέρνη κατά τη διάρκεια των
σπουδών του έρχεται ακόμη πιο κοντά με
τις αναρχικές ιδέες, γνωρίζει προσωπικά
τον Mιχαήλ Mπακούνιν και γίνεται φίλος του, ενώ γίνεται και μέλος της A΄
Διεθνούς. Κατά μία (ανεξακρίβωτη) πληροφορία, συμμετείχε στα γεγονότα της
Παρισινής Κομμούνας.
Μετά
το τέλος των σπουδών του, έζησε κάποια χρόνια στο Παρίσι, την Ζυρίχη και την
Βενετία. Tο 1872 επέστρεψε για λίγο στην Κεφαλλονιά, με αρκετές γνώσεις και
διάθεση για επαναστατική δράση. Τότε γνωρίσθηκε και συνεργάσθηκε για ένα
διάστημα με τον Παναγιώτη Πανά και τον Aριστοτέλη Bαλαωρίτη, που και αυτός είχε
επηρεασθεί αρχικά από τις αναρχικές ιδέες, αλλά τις “ξέχασε” κατόπιν όταν
εξελέγη βουλευτής Επτανήσων.
Ξαναφεύγει
για την Ευρώπη και το 1877 σε ηλικία 34 χρονών, επιστρέφει οριστικά στην
Ελλάδα. Αρχικά για λόγους υγείας μένει ένα διάστημα στην Κέρκυρα ενώ αργότερα
εγκαταστάθηκε μόνιμα πιά στο Ληξούρι. Όταν επέστρεψε στην πατρίδα του, συνέχισε
και συμπλήρωσε την ποίηση του συμπατριώτη του Λασκαράτου, εστιάζοντας την λεπτή
ειρωνεία του στον αγώνα κατά της κοινωνικής αδικίας, της θρησκοληψίας, της
πλουτοκρατίας και του πολέμου.
Η
πολιτική και κοινωνιολογική εγκυκλοπαίδεια του Ανεξάρτητου, (Αθήνα 1934,) στη
σελίδα 18 γράφει για τον ποιητή:
«Σατιρικός
ποιητής γεννηθείς εν Ληξούρι Κεφαλληνία το 1844.Εσπούδασεν εν Βέρνη, όπου
συνεδέθη μετά του ιδρυτού του νεωτέρου αναρχισμού Μπακούνιν, όστις είχε τότε
μεγάλην επιρροήν μεταξύ των φοιτητικών κύκλων της Βέρνης.Αι αναρχικαί και
επαναστατικαί ιδέαι του Μπακούνιν επέδρασαν μεγαλώς επί του Αβλίχου, του οποίου
η ποίησης φέρει έκδηλον την επίδρασιν αυτήν.Είναι αντάξιος συνεχιστής του συμπατριώτου
του Ανδρέα Λασκαράτου.Εις τα ποιήματα του εκαυτηρίασε το καθεστώς της
εκμετάλλευσης, του μιλιταρισμού και την παπαδοκρατία.»
Χριστούγεννα
Στη φάτνη των χτηνών Χριστός γεννάται
χωρίς της Επιστήμης συνδρομή
η θεία Φύσις κάνει για μαμμή
κι ο δράκος, σαν αρνί, θεός κοιμάται.
Αύριον, άντρας, σα ληστής κρεμάται –
νέα του κόσμου θέλει οικοδομή.
Σταυρό του δίνει ο Νόμος πληρωμή -,
πλην άγιο φως στον τάφο του πλανάται.
Διάκοι του Βάαλ, δεν είναι δικός σας
αυτός της φάτνης ο φτωχός Χριστός,
που εκήρυξε για νόμο του τη χάρη.
Εσάς τιμή σας μόνη το στιχάρι.
Πομπές, θεοπομπές το ιδανικό σας,
κι είναι ο Θεός σας, σαν κι εσάς, μιαρός!
O
Mικέλης Άβλιχος άρχισε γρήγορα να γράφει
στίχους και να ζει μόνος σαν ασκητής. Παρέμεινε αναρχικός και με τους στίχους
του σατίριζε όλα τα κακώς κείμενα της εποχής του. H σάτιρά του, δουλεμένη,
άμεση και καυστική, στρεφόταν κατά πάντων των δεινών του λαού. Δεν σκέφθηκε
ποτέ να γράψει μια δική του θεωρητική άποψη και του αρκούσε να σατιρίζει το
θεομπαίχτη, τον πατριώτη, το φοροεισπράκτορα, το θρησκόληπτο, το δικαστή, τον
αστυνομικό, τον κυβερνήτη. Oι στίχοι του ήταν οργισμένοι και είχαν ένα εντελώς
προσωπικό ύφος που τους έκανε να διαφέρουν από τους στίχους των άλλων σατιρικών
ποιητών της εποχής του.
